 |
SERBEST BÖLGENİN TANIMI  Yukarı |
| |
Genel olarak serbest bölgeler; ülkenin siyasi sınırları içerisinde olmakla beraber gümrük bölgesi dışında sayılan, ülkede geçerli ticari, mali ve alanlara ilişkin hukuki ve idari düzenlemelerin uygulanmadığı veya kısmen uygulandığı, sınai ve ticari faaliyetler için daha geniş teşvikler ve fiziki olarak ülkenin diğer kısımlarından ayrılan yerler olarak tanımlanabilir. |
| |
|
SERBEST BÖLGELERİN KURULMASI VE İŞLETİLMESİNDEKİ TEMEL AMAÇLAR Yukarı |
| |
Türkiye'de ihracat için yatırım ve üretimi artırmak, |
| |
Yabancı sermaye ve teknoloji girişini hızlandırmak, |
| |
Ekonominin girdi ihtiyacını ucuz ve düzenli bir
şekilde temin etmek, |
| |
Dış finansman ve ticaret imkanlarından daha fazla
yararlanmak. |
| |
|
SERBEST BÖLGELERİN İŞLEVİ Yukarı |
| |
Serbest bölgeler; |
| |
Ülkeye yabancı sermaye ve teknolojilerin getirilmesine imkan sağlayacak uygun zemin yaratılması, |
| |
Sanayicinin ihtiyaç duyduğu bazı hammadde ve ara malların kolaylıkla, istenilen miktarda ve zaman kaybı olmadan
temin edilebilmesi, |
| |
Sağlanan teşvik ve avantajlarla düşük maliyeti mal üretimi ve ihracı, |
| |
Türkiye dışından gelen malların transit olarak diğer ülkelere satımı, |
| |
Yeni istihdam olanaklarının yararlanılması, |
| |
Türk ihraç ürünlerinin ihracatının kolaylaştırmak ve hızlandırmak bakımından bir basamak olması işlevini görmektedir. |
| |
|
SERBEST BÖLGELERDE SAĞLANAN TEŞVİK ve AVANTAJLAR Yukarı |
| |
Vergi muafiyeti vardır:Serbest bölgelerde vergi, resim, harç, gümrük ve kambiyo mükellefiyetlerine dair mevzuat hükümleri uygulanmaz. Firmalar bölgedeki faaliyetleri nedeniyle elde ettikleri gelirlerle ilgili olarak; gelir, kurumlar ve KDV dahil bütün vergilerden muaftır. Ayrıca, işçi ücretleri üzerinden gelir vergisi ödenmediği için işçilik maliyeti de düşüktür. Türkiye'deki tam ve dar mükellef gerçek ve tüzel kişilerin serbest bölgelerdeki faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazanç ve iratlar kambiyo mevzuatına uygun olarak Türkiye'ye getirilmesi halinde gelir ve kurumlar vergisinden muaftır. |
| |
Gümrük Vergisi: Serbest bölgeye getirilen Türkiye veya AB menşeli ya da buralarda serbest dolaşımda bulunan eşyaların serbest dolaşımda bulunma statüsü değişmediğinden Türkiye'ye veya AB üyesi ülkelere girişinde gümrük vergisi ödenmez. Ayrıca, üçüncü ülke menşeli malların serbest bölgeye girişinde ve bu malların Türkiye veya AB üyesi ülkeler dışındaki üçüncü ülkelere gönderilmesi halinde de gümrük vergisi ödenmez. Ancak, serbest bölgeden Türkiye'ye veya AB üyesi ülkelere gönderilen serbest dolaşım durumunda olmayan üçüncü ülke menşeli mallar için Ortak Gümrük Tarifesi'nde belirtilen oran üzerinden gümrük vergisi ödenir. |
| |
Faaliyet Belgesi geçerlilik süresi: Hazır işyeri kiralamak suretiyle faaliyet gösterecek kiracı-kullanıcı firmalar için 10 yıl (faaliyet konusu üretim olanlar için 15 yıl), kendi işyerini inşa etmek suretiyle faaliyet gösterecek yatırımcı-kullanıcı firmalar için 20 yıl (faaliyet konusu üretim olanlar için 30 yıl) süreli verilmektedir. |
| |
Başka serbest bölgeye transfer: Serbest bölge faaliyetlerinden elde edilen kazanç ve gelirler hiç bir izne ve vergiye tabi olmaksızın yurt dışına veya Türkiye'ye transfer edilebilir. |
| |
Yatırımlarda limit yoktur: Serbest Bölgelerde yapılacak yabancı sermayeli yatırımlarda yabancı sermaye oranında herhangi bir limit yoktur. |
| |
İç pazara satış serbesttir: Serbest bölgeler gümrük hattı dışında sayıldığından serbest bölgeler ile Türkiye'nin diğer yerleri arasında yapılan ticarette dış ticaret rejimi hükümleri uygulanır. Başka bir deyişle, Türkiye'den serbest bölgeye satılan mallar ihracat rejimine, serbest bölgeden Türkiye'ye satılan mallar ise ithalat rejimine tabi olup serbest bölge kullanıcıların Türkiye'den ihraç fiyatına (KDVsiz) mal ve hizmet satın alabilirler. Diğer taraftan, serbest bölge ile diğer ülkeler ve diğer serbest bölgeler arasında dış ticaret rejimi hükümleri uygulanmaz. |
| |
Para birimi:Serbest bölgede sağlanan teşvik ve avantajlardan yerli ve yabancı tüm firmalar eşit olarak yararlanır. Serbest bölgedeki faaliyetlerle ilgili her türlü ödemeler dövizle yapılır. |
| |
Altyapı durumu: Türk Serbest Bölgelerinin altyapısı uluslararası standartlarla mukayese edilebilir niteliktedir. Açık ve kapalı alan kiraları diğer ülkelere göre düşüktür. |
| |
Bürokratik kolaylıklar: Başvuru ve faaliyet süresince her türlü bürokrasi en aza indirilmiştir. Serbest bölgeler özel sektör tarafından işletilmektedir. |
| |
Ulaşım kolaydır: Türk Serbest Bölgeleri, Türkiye'nin coğrafi yapısı itibariyle önemli üstünlükler sunmaktadır.Türk Serbest Bölgeleri Akdeniz, Karadeniz ve Ege'de bulunan en önemli limanlarla komşudur. Ayrıca uluslararası havaalanları ve demiryollarına en kolay ulaşılabilir yerlerde kurulmuşlardır. |
| |
Grev veya lokavt uygulanamaz: Serbest Bölgelerde 10 yıllık faaliyet süresi içinde grev veya lokavt uygulanamaz. Ancak bu süre içinde çıkabilecek iş anlaşmazlıkları Tahkim Kurulu tarafından çözümlenir. |
| |
Türk Serbest Bölgelerinde, Serbest Bölge Kanunları geçerlidir: Belediyeler Kanunu, Pasaport Kanunu, Yabancı Sermayeli Yatırımlar Kanunu ve Yabancı Yatırımları Teşvik Kanunu gibi kanunlar ve adı geçen kanunlara bağlı maddeler veya kararnameler bu bölgelerde uygulanmaz. |
| |
İhracatta kolaylık: Serbest bölgeler "Türkiye - AB Gümrük Birliği Gümrük Bölgesi"nin parçası sayıldığından; serbest bölgelerden Türkiye veya AB menşeli ürünler ile Türkiye'de serbest dolaşım durumunda bulunan ürünler A.TR Belgesi düzenlenerek AB'ye gönderilebilir. Üçüncü ülke menşeli ürünler ise Ortak Gümrük Tarifesi'nde belirtilen oran üzerinden serbest bölge gümrük müdürlüğüne gümrük vergisi ödenerek serbest dolaşıma geçirildikten sonra A.TR Belgesi düzenlenerek AB'ye gönderilebilir. |
| |
Depolama ücreti yoktur: Eşyalar serbest bölgede süre sınırlaması olmaksızın kalabilir. |
| |
Fiyat, kalite ve standart esnekliği: Fiyat, kalite ve standartlarla ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarına verilen yetkiler serbest bölgelerde uygulanmaz. |
| |
Takas ticareti: Serbest bölgelerden Türkiye'ye yönelik mal satışına ve serbest bölge ile diğer ülkeler arasında yapılacak takas ticaretine kısıtlama getirilmemiştir. |
| |
|
SERBEST BÖLGEDE FAALİYETTE BULUNMAK KİMLER İÇİN AVANTAJLIDIR? Yukarı |
| |
Bürokrasiden kurtulmak isteyen firmalar, |
| |
İthal girdi kullanarak ürettiği ürünleri dış pazara satan firmalar, |
| |
Emek yoğun sektörlerde faaliyette bulunan firmalar, |
| |
Transit ticaret, reeksport ve takas ticareti faaliyetinde bulunan firmalar, |
| |
Dövizle işlem yapmak isteyen üreticiler, toptancılar, bankalar ve sigorta şirketleri, |
| |
Altyapısı hazır modern iş ortamı arayan firmalar. |
| |
|
SERBEST BÖLGELERDE YAPILABİLECEK FAALİYETLER Yukarı |
| |
Üretim |
| |
Alım-Satım |
| |
Depo İşletmeciliği |
| |
İşyeri Kiralama |
| |
Montaj- Demontaj |
| |
Bakım-Onarım |
| |
Bankacılık |
| |
Sigortacılık |
| |
Kıyı Bankacılığı |
| |
Finansal Kiralama |
| |
|
| Serbest bölgelerde faaliyette bulunacak bütün gerçek ve tüzel kişiliğe sahip Türkiye'de faaliyet gösteren firmaların serbest bölgedeki faaliyetlerini oluşturacakları şubeleri aracılığı ile yapmaları zorunludur. |
| |
|
